Görevlerim

(T.O.6.5. Metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin eder.)

Sabahın serinliğinde horozların ötüşüyle uyanan köyde, babaannem tandırın başında ekmek pişirirdi. Hamurun kokusu, odanın içini sıcacık bir huzurla doldururdu. O, geçmişten gelen türküler söylerken bizlere hem neşeyi hem de sabrı öğretirdi. Kimi zaman bir kahramanın yolculuğunu, kimi zaman da hayatın ince sırlarını dile getirirdi. Dinledikçe kelimelerin büyüsünü, seslerin içindeki anlamı keşfederdik. Her sözcük, atalarımızın yaşanmışlıklarını geleceğe aktaran bir köprü olurdu.

Bu metinde geçen bazı kelimelerin anlamları aşağıda verilmiştir. Anlamlarından hareketle bu kelimeleri bulup yazınız.

Büyükbabadan başlayarak geriye doğru atalardan her biri; baba, dede, cet:

Unun su veya başka sıvılarla yoğrulmuş durumu:

Var olmasına rağmen kimsenin görmediği, bilmediği bir yeri veya bir şeyi ortaya çıkarmak; bulmak:

(T.O.6.12. Metindeki unsurları sınıflandırabilme)

Köyün en yüksek tepesinde gri taşlardan yapılmış eski bir gözlemevi bulunuyordu. Kerem, sırt çantasını düzelterek dik yokuşu tırmandı. Gökyüzü, o gece her zamankinden daha derin bir sessizliğe bürünmüş; âdeta insanın ruhunu dinlendiren gizemli bir örtüye dönüşmüştü. Kulübenin kapısını açtığında babasından kalan teleskop masanın üzerinde duruyordu. Teleskobun metal gövdesi soğuktan iyice sertleşmişti. Bu eski teleskopla yıldızlara bakmak, dünyanın en büyüleyici yolculuğuna çıkmak demekti.

Bu metindeki cümleleri öznellik ve nesnellik bakımından inceleyerek nesnel ve öznel cümlelere birer örnek yazınız.

Öznel cümle:

Nesnel cümle:

(T.O.6.9. Metnin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme)

Yeryüzündeki farklı yaşam alanlarında birbirinden çok farklı özelliklere sahip canlı türleri bir arada bulunur. Toprağın altında yaşayan solucanlar, sürekli hareket ederek toprağı havalandırır ve suyun derinlere ulaşmasını kolaylaştırır. Arılar ve kelebekler, bitkiler arasında mekik dokuyarak çiçeklerin meyveye dönüşmesini sağlayan tozlaşma sürecine katkıda bulunur. Akbaba gibi canlılar doğadaki atıkları yiyerek çevreyi temizlerken yırtıcı kuşlar küçük memeli gruplarının sayısını sınırlayarak yeşil alanların korunmasına yardımcı olurlar. Bitkiler ise güneşten aldıkları enerjiyi kullanarak havayı diğer tüm canlılar için solunabilir hâle getirirler.

Bu metnin ana fikri nedir?

(T.Y.6.7. Yaratıcı Yazı Yazabilme)

Beni hor görme kardeşim

Sen altınsın ben tunç muyum

Aynı vardan var olmuşuz

Sen gümüşsün ben sac mıyım

(Aşık Veysel)

Yukarıdaki dörtlükte verilen mesajdan hareketle kendi özdeyişinizi oluşturunuz.